View original HTML file with complete header information
asti śrīmati+akhilavasudhāsundare candanādrau
asti śrīmati+akhilavasudhāsundare candanādrau
gandharvāṇām+kanakanagarī nāma ramyas+nivāsas+|
haimais+līlābhavanaśikharais+ambaram+vyālikhadbhis+
dhatte śākhānagaragaṇanām+yas+surāṇām+purasya|| 1
tasmin+ekā kuvalayavatī nāma gandharvakanyā / manye jaitram+mṛdu kusumatas+api+āyudham+yā smarasya|
dṛṣṭvā devam+bhuvanavijaye lakṣmaṇam+kṣoṇipālam+
bālā sadyas+kusumadhanuṣas+saṃvidheyībabhūva|| 2
bālyeṣu+ālīṣu+api manasijam+sā+anabhivyañjayantī / pāṇḍukṣāmā katicit+anayat+kātarā vāsarāṇi|
gantum+deśāntaram+atha madhau+anyathā+eva pravṛttam+
gāḍhotkaṇṭhā malayapavanam+sapraṇāmam+yayāce|| 3
tvattas+prāṇās+sakalajagatām+dakṣiṇas+tvam+prakṛtyā
jaṅghālam+tvām+pavana manasas+anantaram+vyāharanti|
tasmāt+eva tvayi khalu mayā sampraṇītas+arthibhāvas+
prāyas+bhikṣā bhavati viphalā na+eva yuṣmadvidheṣu|| 4
vīkṣya+avasthām+virahavidhurām+rāmacandrasya hetos+
yātas+pāram+pavana saritām+patyus+api+āñjaneyas+|
tat+tātasya+apratihatagates+yāsyatas+te madartham+
gauḍī kṣoṇī kati nu malayakṣmādharāt+yojanāni|| 5
tatra+avaśyam+kusumasamaye sa tvayā śīlanīyas+
sāndrodyānasthagitagaganaprāṅgaṇas+gauḍadeśas+|
tat+me+avasthām+kathaya nṛpates+jīvanatrāṇahetos+
prādurbhāvas+trijagati khalu tvādṛśānām+parārthas+|| 6
hṛtvā+anarghyam+parimalam+itas+candanānokahānām+
tūrṇam+tāvat+visṛja malayopatyakākānanāni|
Dhoyi: Pavanaduta (dhoypavu.htm.txt) 6473718 (0.029):
adhyāste sā na khalu malayopatyakākānanāni|
yāvat+na+ete nidhuvanakalākelibhājas+bhujaṅgās+
bhogavyājāt+culukaculukam+matsarās+tvām+pibanti|| 7
śrīkhaṇḍādres+parisaram+atikramya gavyūtimātram+
gantavyas+te kim+api jagatīmaṇḍanam+pāṇḍyadeśas+| / tatra khyātam+puram+uragam+iti+ākhyayā tāmrapārṇyās+
tīre mugdhakramukatarubhis+baddharekhe bhajethās+|| 8
sambhogānte ślathabhujalatāniḥsahānām+vadhūnām+
vyādhunvantas+anucitakavarībhāram+avyājamugdham|
asmin+sadyas+śramajalanudas+saudhajālais+upetya
pratyāsannās+malayamarutas+tālavṛntībhavanti|| 9
krīḍāśailam+bhujaganagarīyoṣitām+kautukam+cet+
setum+yāyās+jaladhikariṇas+śṛṅkhalādāma dīrgham|
bhāti snehāt+avanitanayājīvanāśvāsahetos+
laṅkādvīpam+prahitas+iva yas+bāhus+ekas+pṛthivyās+|| 10
krudhyadgaurīkarakiśalayākṛṣṭacūḍāsudhāṃśos+
drakṣyasi+uccais+kulam+akaluṣam+tatra rāmeśvarasya| / madhyam+yatra trivaliviṣamam+vārasīmantinīnām+
hastotkampam+kathayati vidhes+sṛṣṭakāñcīpadasya|| 11
līlāgārais+amaranagarasya+api garvam+harantīm+
gacches+kāñcīpuram+atha diśas+bhūṣaṇam+dakṣiṇasyās+|
naktam+yatra praharikas+iva+ujjāgaram+nāgarāṇām+ / kurvan+pāṇipraṇihitadhanus+jāyate pañcabāṇas+|| 12
ābhram+līlāvihasitam+iva śyāvatām+abhyupete / sadyas+phenavyatikaramiṣādarpayati+aṃśukāntam(?)|
ambhaḥkrīḍākutukarabhasabhraṣṭacīnottarīye
yannārīṇām+urasi subalā vīcihastais+sakhī+iva|| 13
manye mokṣas+kaṭhinasuratāyāsalabdhasya tūrṇam+
duṣprāpas+te pavana bhavitā colasīmantinībhyas+| / ke vā tāsām+alakaracanālīnanīlīsanāthe
gaṇḍābhoge malayajapayaḥpicchile na skhalanti|| 14
hitvā kāñcīm+avinayavatībhaktarodhonikuñjām+
tām+kāverīm+anusara khagaśreṇivācālakūlām|
kāntāśleṣāt+api khalu sukhasparśam+indutviṣas+api
svaccham+bhikṣāpravaṇamanasas+api+ambu yasyās+laghīyas+|| 15
yā gaṅgā+iva prakṛtisubhagā jāyate keralīnām+
kelisnāne kucamalayajais+pāṇḍimānam+dadhānā|
śaśvadgotraskhalanajanitatrāsalolasya sindhos+
udvīcibhrus+caraṇapatanapremavācām+rasajñā|| 16
tasyās+līlāsaritas+iva tās+srotasi śroṇidaghne
toyakrīḍām+yadi vidadhate dākṣiṇātyās+taruṇyas+|
vīcikṣepais+stanaparisareṣu+astahāreṣu tāsām+
muktājālam+racaya tat+apām+bindubhis+kundagaurais+|| 17
snigdhaśyāmam+gurubhis+upalais+parvatam+mālyavantam+
paśyes+uttambhitam+iva puras+keśapāśam+pṛthivyās+|
tatra+adya+api pratijharajalais+jarjarās+prasthabhāgās+
sītābhartus+pṛthutaraśucas+sūcayanti+aśrupātān|| 18
ramyopāntam+saralatarubhis+māṇḍakarṇas+saras+tat+
gacches+pañcāpsaras+iti hṛtaprauḍhatāpam+maghonas+|
yatra+adya+api tridaśataruṇīmugdhasaṃgītimālā
pūrvapremopagatahariṇaśreṇim+utkaṇṭhayanti|| 19
krīḍāśokakramukabahulārāmaramyopakaṇṭhās+
sampatsyante pathi pathi tava prītaye prasthitasya|
pīnottuṅgastanabharanamatpāmarīpremalobhāt+
nirvicchedabhramitapathikās+pallayas+palvalinyas+|| 20
andhrān+hitvā janapadavadhūgāḍhagodāvarīkān+
kāliṅgasya+anusara nagarīm+nāma tām+rājadhānīm|
sambhogānte mukulitadṛśām+tatra vārāṅganānām+
aṅgaglānim+hara paripatan+kelivātāyaneṣu|| 21
kheladvīcipracayaracitānekasopānarekham+
tīram+yāyās+phalabharanamatpūgamālam+payodhes+|
gāyantīnām+śravaṇasubhagam+tatra siddhāṅganānām+ / sthāne sthāne janaya śanakais+tān+aśabdānuvādān|| 22
kuñjakrīḍattridaśataruṇīkeliniśvāsavātais+
glāyadvallīkiśalayarucas+nirviśes+vindhyapādān|
paśyan+vaktrāṇi+anaticaturavyādhasīmantinīnām+
mādyadgandhadviradarasitatrāsalolekṣaṇāni|| 23
svecchāramyam+vihara vihagavyākulottuṅgavṛkṣe
vindhotsaṅgapraṇayini vane mānavatyas+api yatra| / saṃjāyante rahasi kariṇām+krūram+ākarṇya śabdam+
bhartus+kaṇṭhe praṇihitabhujāvallayas+bhillayoṣās+|| 24
svairakrīḍārasikaśabarīsiktarodhonikuñjām+
gacches+revām+abhinavaśukaśyāmavaṃśīvanena|
manyante yat+parisarabhuvi prauḍhasīmantinīnām+
līlāmānagraham+api rates+antarāyam+yuvānas+|| 25
līlām+netum+nayanapadavīm+keralīnām+rates+cet+
gacches+khyātām+jagati nagarīm+ākhyayā tām+yayātes+|
gāḍhāśliṣṭakramukataravas+prāṅgaṇe nāgavallyas+
bālām+yatra priyatamaparīrambham+adhyāpayanti|| 26 / gaṅgāvīciplutaparisaras+saudhamālāvataṃsas+
yāsyati+uccais+tvayi rasamayas+vismayam+suhmadeśas+|
śrotrakrīḍābharaṇapadavīm+bhūmidevāṅganānām+
tālīpatram+navaśaśikalākomalam+yatra yāti|| 27
tasmin+senānvayanṛpatinā devarājyābhiṣiktas+
devas+suhme vasati kamalākelikāras+murāris+|
pāṇau līlākamalam+asakṛt+yatsamīpe vahantyas+
lakṣmīśaṅkām+prakṛtisubhagās+kurvate vārarāmās+|| 28
yātasya+ūrdhvam+dhanapatiganena+eva gaurais+agārais+
paśyes+tasmin+nagaram+anagham+cāru candrārdhamaules+|
yatra+anekapriyanakhapadavyājatas+vārarāmās+
bhartus+bhūṣāśaśadharakalācihnam+aṅke vahanti|| 29
tatra+anarghyam+raghukulagurum+svarṇadītīradeśe
natvā devam+vraja girisutāsaṃvibhaktāṅgaramyam|
yāte yasmin+nayanapadavīm+sundarabhrūlatānām+
prauḍhastrīṇām+galati ramaṇapremajanmābhimānas+|| 30
tat+kṣetram+ca tridivasaritam+ca+antarā sevanīyas+ / śrīballālakṣitipatiyaśobāndhavas+setubandhas+|
ārūḍhānām+tridivataṭinīsnānahetos+janānām+
yatra dvedhā+api+amaranagarī sannikṛṣṭā vibhāti|| 31 / gaṅgām+phenastabakamukuram+vīcihaste vahantīm+
sevethās+tām+atha parisaraprauḍhahaṃsāvataṃsām|
pratyāvṛtya vrajati jaladhau preyasi premalolā
kartum+keśagraham+iva kim+api+uddhatā yā vibhāti|| 32
toyakrīḍāsarasanipatatsuhmasīmantinīnām+
vīcīdhautais+stanamṛgamadas+śyāmalībhūya bhūyas+|
bhāgīrathyās+tapanatanayā yatra niryāti devī / deśam+yāyās+tam+atha jagatīpāvanam+bhaktinamras+|| 33
saṃsarpantīm+prakṛtikuṭilām+darśitāvartacakrām+
tām+ālokya tridaśasaritas+nirgatām+ambugarbhāt|
mā nirmuktāsitaphaṇivadhūśaṅkayā kātaras+bhūs+
bhītas+sarvas+bhavati bhujagāt+kim+punas+tvādṛśas+yas+|| 34
krīḍantīnām+payasi rabhasāt+tatra līlāvatīnām+ / vīcīhastais+racaya kucayos+aṃśukasraṃsanāni|
sadyas+tāsām+api ca ramaṇālokanavyākulānām+ / yāntu krīḍāmasṛṇahasitāni+uttarīyāñcalatvam|| 35
skandhāvāram+vijayapuram+iti+unnatām+rājadhānīm+ / dṛṣṭvā tāvat+bhuvanajayinas+tasya rājñas+adhigacches+|
gaṅgāvātas+tvam+iva caturas+yatra paurāṅganānām+
sambhogānte sapadi vtanoti+aṅgasaṃvāhanāni|| 36
yatsadhānām+upari vaḍabhīśālabhañjīṣu līnās+
Yaska: Nirukta (niruktau.htm.txt) 9515162 (0.028):
sa.viśvāmitro.nadīs.tustāva,.gādhā.bhavata.ity.api.dvivat.api.bahuvat.tad.yad.dvivat.uparistāt.tad.vyākhyāsyāmo.atha.etad.bahuvat/
susnigdhāsu prakṛtimadhurās+kelikautūhalena|
unnīyante katham+api / rahaḥpāṇipaṅkeruhāgrasparśodgacchatpulakamukulās+subhruvas+vallabhena|| 37
snigdhaśyāmāramaṇamaṇibhis+baddhamundhālavālās+
paurastrībhis+kramukataravas+ropitās+prāṅgaṇeṣu|
yatra+ayatnopagatasalilais+naktam+āsiktamūlās+
na+apekṣante parijanavadhūpāṇiviśrāṇitāmbhas+|| 38
gaṅgāśleṣaprakṛtivimale pālite tena rājñā
jātā lokadvitayavigaladbhītayas+yatra paurās+|
bālābhyas+atha praṇayakalahais+rūḍhakopāṅkurābhyas+
vicasyanti bhrukuṭiracanācārubhīmānanābhyas+|| 39
āttam+karṇāt+praṇihitapadam+sāñjanais+aśruleśais+
baddham+tāpaglapitabisinītantunā bandhanena|
yatra strīṇām+adhararucakanyastasindūramudram+ / tālīpatram+praṇayini jane premalekhatvam+eti|| 40
bhartus+svairam+suratajanitasvedabindūn+vinetum+
yatra snehāt+agaṇitajinaglānibhis+mugdhadārais+|
sīdhotsaṅge śaśadhararucas+tantujālapraviṣṭās+
vyākṛṣyante ruciracamarībālabhārabhrameṇa|| 41
vṛddhoṣmāṇas+stanaparisarās+kuṅkumasya+aṅgarāgās+
dolās+kelivyasanarasikās+sundarīṇām+samūhās+|
krīḍāvāpyas+pratanusalilās+mālatīdāma rātris+
styānajyotsnā mudam+aviratam+kurvate yatra yūnām|| 42
bhrāmyantīnām+tamasi nibiḍe vallabhākāṅkṣiṇīnām+ / lākṣārāgās+caraṇagalitās+paurasīmantinīnām|
raktāśokastabakalalitais+bālabhānos+mayūkhais+
na+ālakṣyante rajanivigame pauramārgeṣu yatra|| 43
ratnais+muktāmarakatamahānīlasaugandhikādyais+
śaṅkais+bālāvalayaracanābandhubhis+vidrumais+ca|
lopāmudrāramaṇamuninā pītaniḥśeṣavāras+
śrīḥsarvasvam+harati vipadam+yatra ratnākarasya|| 44
mūkībhūtām+marakatamayīm+hārayaṣṭim+dadhānās+
yasmin+bālās+mṛgamadamasīpicchileṣu staneṣu|
cetovartismarahutavaham+dīpitam+snehapūrais+
kṛtvā yānti priyatamagṛhān+andhakāre ghane+api|| 45
nītam+yatnāt+avinayalipes+patratām+āyatākṣyā
nirgacchantyas+sapadi hṛdayam+kṣālayitvā+iva yatra| / kānte pādapraṇayini milatkajjalaśyāmalānām+
unmucyante nayanapayasām+śreṇayas+māninībhis+|| 46 / agre teṣām+vyapagatamadas+sthātum+eva+asamarthas+
dṛṣṭvā kāntim+kusumadhanuṣas+kā kathā vikramasya|
subhrūlīlācaturanayanakṣeparamyais+vilāsais+
yasmin+yātās+tat+api sudṛśām+kiṃkaratvam+yuvānas+|| 47
tvayi+āsīni manasijagurau yatra sāraṅganetrās+
saṃdṛśyante racitacaturodyānadolāvilāsās+|
abhyasyantyas+sarabhasam+iva vyomakāntārayānam+
kandarpasya tridivayuvatīm+jetukāmasya senās+|| 48 / prāsādānām+dinapariṇatau garbham+dagdhāgurūṇām+
jālodgīrṇas+sajalajaladaśyāmalas+yatra dhūmas+|
sadyaḥkrīḍākutukarabhasārūḍhapaurīmukhendujyotsnāsaṃgaprasṛmaratamaḥśreṇiśaṅkām+tanoti||
vyarthībhūtapriyasahacarīcāruvācām+niśīthe
roṣāt+astrīkṛtakuvalayottaṃsavisraṃsimālyam|
yūnām+yatra praṇayakalaham+keliharmyāgrabhājām+
indus+pratyādiśati savidhībhūya śaśvat+kareṇa|| 50 / tatra svecchārativinimaye ca+eav sīmantinīnām+
karṇasraṃsi prakṛtisubhagam+ketakīgarbhapatram|
utpaśyanti vyatikaracalatkuṇḍalāghaṭṭanābhis+
bhinnam+sākṣāt+iva mukhavidhos+khaṇḍam+ekam+vidagdhās+|| 51
vācas+śrotrāmṛtam+anugatabhrūvilāsās+kaṭākṣās+
rūpam+hastoccayasamucitam+snigdhamugdhās+ca hāvās+|
yātam+līlāñcitam+akṛtakam+yatra nepathyam+etat+ / paurastrīṇām+draviṇasulabhā prakriyā bhūṣaṇam+ca|| 52
puñjībhūtam+jagat+iva tatas+saptakakṣyāniveśais+
ramyam+yāyās+bhavanam+avanīmaṇḍalākhaṇḍalasya|
yatsaudhānām+śikharisuhṛdām+mūrdhni viśrāntameghe
vidyullekhā vitarati muhus+vaijayantīvilāsam|| 53
snigdhaśyāmais+iva viracitā dāritais+indranīlais+
vyāpī tasmin+avanivanitāramyaromāvalī+iva| / yasyās+tīre viharadanatiprauḍhasīmantinīnām+
manye līlāgatiṣu guravas+rājahaṃsās+bhavanti|| 54
devam+sākṣāt+manasijam+iva prāptarājyābhiṣekam+
sevethās+tvam+vyathitasamaye cāmaragrāhiṇībhis+|
yasya snigdhasphuradasilatāsphāragatyā jalānām+
labdhas+sakhye ripukulavadhūlocanais+saṃvibhāgas+|| 55
yasya+autsukyāt+asamasamarālokanonmādabhājām+
svargastrīṇām+aparigaṇitasrastacelāñcalānām|
manye dhārācaturaturagotkhātareṇupratānas+
sadyolagnas+stanakalaśayos+antarīyatvam+eti|| 56
bhugnagrīvam+bhujabisalatāsaktavaktrāmbujābhis+
sas+ayam+senānvayanṛpas+iti trāsakautūhalābhyām|
viṣvak+pītas+kuvalayadalaśreṇidīrghais+kaṭākṣais+
paurastrībhis+sapadi nagarīvidrave vidviṣām+yas+|| 57
baddhākrāndās+vihagaruditais+bibhratī caitasī+iva
krīḍāgāre suciralikhitām+ākṛtim+vallabhasya|
prauḍhārāmā yadarinagarī / saudhasaṃjātadūrvājālavyājāt+alakapaṭalīm+dūranamrām+bibharti|| 58
krīḍāroṣe sutanucaraṇāhanyamānasya patyus+
pratyudgacchatpulakapaṭalena+api bādhām+dadhānā|
bhrāmyasi+adres+vanabhuvi katham+krūradarbhāṅkurāyām+
evaṃprāyas+yadarinagarīśārikāṇām+vilāpas+|| 59
tasmin+kāle kvacit+api sa cet+vāsarasya tribhāgam+
rājā śaktas+gamayati rahas+cintayan+antarāyān|
saṃdeśas+me na pavana tadā kiṃcit+āvedanīyas+
kāryottapte manasi labhate na+avakāśam+vilāsas+|| 60
āsādya+atas+kam+api samayam+saumya vaktum+vivikte
devam+nīcais+vinayacaturas+kāmin+prakramethās+|
api+anyeṣu praṇayibhis+abhivyañjitas+kāryabhāgas+ / siddhim+gantum+prabhus+avasare kim+punas+pārthiveṣu|| 61
śrīkhaṇḍādres+vasati śikhare kas+api gandharvalokas+
tatra+asti+ekā kuvalayavatī nāma mānyā+aṅganānām|
dūtam+tasyās+kalaya malayopatyakāmārutam+mām+
kāmidvandvam+ghaṭayati mithas+viprayuktam+yas+ekas+|| 62
jitvā deva tvayi sarabhasam+dākṣiṇātyān+kṣitīśān+
pratyāvṛtte malayakaṭakāt+cittam+ādāya tasyās+|
dūram+yāte kamitari vṛthā vṛttis+asya+iti tasyās+
bāṣpotpīḍā sapadi padavīm+saṃrurodha+īkṣaṇasya|| 63
vinyasya+agram+bhuvi caraṇayos+kautukottambhitākṣī
tvatsamparkaprakṛtisubhagām+unnatagrīvam+āśām|
utpaśyantī kim+api sutanus+lakṣyate saudhaśṛṅgāt+
udbhinnāśrusthagitam+asakṛt+tvatsamīpam+yiyāsus+|| 64
yasmin+kāle nayanaviṣayam+sāhasiniyā+asi nītas+
sāraṅgākṣyās+sakalalalanālocanānandakārin|
jāne tasmāt+prabhṛti janitasvāntasaṃtāpakhedā
sā ramyeṣu kvacit+api na viśvāsam+ekāntam+eti|| 65
muṣṭigrāhyam+kim+api vidhinā kurvatā madhyabhāgam+
manye bālā kusumadhanuṣas+nirmitā kārmukāya| / rājan+uccais+virahajanitakṣāmabhāvam+vahantī
jātā samprati+aha sutanus+sā ca maurvī latā+iva|| 66
kīdṛk+kāntas+kathaya tarale vartate yas+tava+antar+
yatnāt+ittham+subhaga bahuśas+pṛṣṭayā+ālījanena|
niḥśvasya+uccais+katham+api tayā stambhitāśrupravāhā
nyastā dṛṣṭis+likhitamadane bhittibhāge gṛhasya|| 67
dhatte sadyas+tvadupagamitapremalekhabhramam+sā
tālīpatre priyasahacarīkarṇapāśacyute+api|
kim+ca krīḍāśukam+api muhus+pṛcchati tvatpravṛttim+
gāḍhodbhūtas+kva khalu gaṇayati+anvayam+tu+arthibhāvas+|| 68
na+uttaṃsatvam+dṛśam+api nayati+utpale baddhakopā
mālyais+klāntā na bhujalatikām+api+asau saṃvṛṇoti|
padmodvignās+hṛdayanihitāt+tāpasampattihetos+
ālīhastāt+api ca sahasā mīlitākṣī bibheti|| 69
abhyasyantī sarasakusumasvastaros+prāntasuptā
śuṣyatpaṅkaprakarasapharīsambhramodvartitāni|
dhārābāṣpam+nayananalinīnālatām+ca+ānayantī
manye bālā gamayati punas+sā kathaṃcit+dināni|| 70
antas+tāpam+tuhinapayasām+api+anucchidyam+āpya
tvattas+bālās+malayajarajaḥsrotasām+api+asādhyam|
dhatte nindām+kusumaviśikhe+atyantasādṛśyamūḍhā
susthā+api syāt+kim+uta virahavyākulās+vibhramiṇyas+|| 71
dveṣas+krīḍāvipinavasatau candanāmbhoniṣedhas+
pratyākhyānam+sarasanalinītālavṛntānilasya| / jātas+tasyām+katham+api sakhībuddhijas+tvadviyoge
mūrchāvegavyapagamavidhes+eṣas+eva prakāras+|| 72
dhatte dveṣam+śaśini kurute na graham+keśahaste
dūre hāram+kṣipati ramate nindayā candanasya|
vaktum+deva tvayi param+asau svām+avasthām+kathaṃcit+
gāḍhodvegā nayati kavitācintayā vāsarāṇi|| 73
ādau yātas+nayanapadavīm+stambhayan+pakṣmamālām+
cumban+gaṇḍasthalabhuvam+atho pītabimbādharoṣṭhas+|
kurvan+kaṇṭhagraham+api kucotsaṅgaśayyāśayānas+
tasyās+bāṣpas+kim+iva na khalu tvadviyoge karoti|| 74
śāraṅgākṣyā janayati na yat+bhasmasāt+aṅgakāni
tvadviśleṣe smarahutavahas+śvāsasaṃdhukṣitas+api|
jāne tasyās+sa khalu nayanadroṇivārām+prabhāvas+
yat+vā śaśvat+nṛpa tava manovartinas+śītalasya|| 75
śāntaprāye rajanisamaye kiṃcit+āmīlitākṣī
prāpya svapne katham+api puras+tvām+atiprauḍharāgā|
śliṣyantī svām+tanum+anupadam+viprabuddhā+atha bālā
lajjālolam+balayati mukham+sā sakhīnām+mukheṣu|| 76
candrāt+ramyām+upavanabhuvam+dūratas+dveṣṭi bālā
na+ālāpam+ca kvacana kurute sārdham+ālījanena|
rakṣāhetos+smaraviśikhatas+kevalam+sā varākī
dhatte līlāphalakam+urasi tvatpraticchandaśobhi|| 77
vinyasyantī śaśini nayane durdinais+aśruvārām+
dhārāśvāsais+bakulakusumāmodam+āghrātukāmā|
śuśrūṣas+ca bhramaravirutam+mūrchayā rakṣitā+asau / vīkṣya+avasthām+kas+iva karuṇākātaras+syāt+na tasyās+|| 78
cetovṛttis+sphurati karuṇā viprayoge virāgas+
kopāveśas+kusumaviśikhe nityam+ātmani+avajñā|
ittham+svāṅge sthitam+iva samālambya citrā varākī
tvayi+ekāntasthiraviracitam+bhāvam+āviṣkaroti|| 79
prāk+ālāpās+pratimuhus+api premaramyās+sakhīnās+
tvaji+ekāntavyapagatadaye saṃgamāśā+api na+eva|
tasyās+cintām+virahajanitām+nātha vismārayantī
mūrchā+eva+ekā bhavati satatam+jīvitālambanāya|| 80
tasyās+rājan+anubhavam+anāsādyahastāvarodhāt+
gaṇḍābhoge nayanasalilasrotasā kṣālitas+api|
pratyāsannas+stanaparisare cetasā tvām+vahantyās+
prāleyāṃśus+nṛpatikakudacchatrabhaṅgīm+bibharti|| 81
yātas+kṛcchrāt+tuhinasamayas+samprati tvatsakāśāt+
āgacchantīm+pavanalaharīm+api+anāsādayantyās+|
kas+sannaddhe parabhṛtavadhūkelivācālalole
caitre tasyās+kathaya subhaga prāṇarakṣābhyupāyas+|| 82
bhūyas+bhūyas+praviśati manas+dāruṇe manmathāgnau / magnam+bāṣpāmbhasi nayanayos+dvandvam+indīvarākṣyās+|
tasyās+rājan+atanuvirahavyākulāyās+tapasvī
jātas+bhasmacchuritas+iva sa kṣāmapāṇḍus+kapolas+|| 83
rājan+urvīvalayavanitākāmuka tvatsakāśāt+
āśātantus+bhavatu sudṛśas+durlabhas+prematantus+|
kaṣṭāt+kaṣṭam+punar+idam+aho svapnasaṃketadūtī
nidrā+api+asyās+kṣaṇam+api na yat+netrasīmānam+eti|| 84
pratyāvṛttās+stanaparisarāt+candanasphītamūrtes+
śvāsās+eva smarahutavahoddīpanaikapragalbhās+|
tām+utkaṇṭhākulitahṛdayām+khedayanti prakāmam+ / samprāpyante malayapavanais+evam+eva+ayaśāṃsi|| 85
tvadvaktrānusmaraṇarasikā kātarā ca prakāmam+
jyotsnāsekais+dvijapatim+adhikṣepapātram+karoti|
kim+ca dveṣṭi tridaśabhiṣajau sundara tvām+vicintya
prāyeṇa+evam+bhavati vidhurāsannamṛtyos+manīṣā|| 86
sā vairasyāt+asitanayanā hematālīdalānām+
pratyākhyānāt+prakṛtisubhagam+karṇapāśam+bibharti|
tadgātrāṇām+kim+api sahasā durbalatvam+vicintya
tyaktam+trāsāt+guṇam+iva manojanmanā kārmukasya|| 87
api+ājanmaprabhṛtisuhṛdas+candanasya+aparādhāt+ / adhyāste sā na khalu malayopatyakākānanāni|
Dhoyi: Pavanaduta (dhoypavu.htm.txt) 6471554 (0.029):
tūrṇam+tāvat+visṛja malayopatyakākānanāni| / yāvat+na+ete nidhuvanakalākelibhājas+bhujaṅgās+
kim+ca dveṣāt+upari madanasya+iva sarvāṅgatanvī
baddhāveśā manasi rataye na+avakāśam+dadāti|| 88
līlodyāne vitarati dṛśam+yatnasaṃruddhabāṣpā
sāndre candrārciṣi niviśate candanābhyaktagātrī|
krīḍāvāpīm+marut+abhimukham+dhāvati vyākulā+asau
kim+vā nāryas+ramaṇavirahe sāhasam+na+ācaranti|| 89
yātās+kaṇṭhasthalam+api ghanaśvāsamātrāvaśeṣās+
tām+utkaṇṭhāpratanum+asavas+sarvathā na tyajanti|
labdhvā kaṇṭhapraṇayam+athavā tādṛśam+aṅganānām+
śaktas+tyāge kas+iva bhuvane cetasā vicyutas+api|| 90
kṣīṇas+tāpas+vapuṣi vigatā netrayos+aśrudhārā
viśrāntāni kramakṛśatanos+aṅgavikṣepaṇāni| / ittham+śānte virahajanite vyādhirāge mṛgākṣyās+
śvāsas+tasyās+param+upacitas+nirvṛtes+antarāyas+|| 91
līlodyāne parabhṛtavadhūpañcamais+pīḍyamānā
tāmyanmūrtis+malayamarutā kelivātāyaneṣu|
sā na+ekatra kvacit+api padam+kātarākṣī vidhatte
yat+satyam+na tribhuvanam+api prītaye duḥkhitānām|| 92
sā sarvatra+apratihatagatis+vidyayā sati+api tvām+
pratyākhyānāt+subhaga sahasā bibhyatī na+abhyupaiti|
rājānas+hi prakṛtirasavaccetasas+api+anyanārīm+
rūḍhapremaprabalavanitābhīravas+no lasanti|| 93
tasyās+tīvrasmarahutabhujā dahyamānāṅgayaṣṭes+
nyastam+sadyas+stanaparisare candanam+śoṣam+eti|
uktais+kim+vā bahubhis+apadāropitasvāntavṛttes+
tvayi+āyattas+kuvalayadṛśas+jīvarakṣāprakāras+|| 94
iti+ākhyāte pulakitatanus+medinīpuṣpaketus+ / pratyutthāya praṇayasubhagam+gāḍham+āśliṣyati tvām|
vākyais+ebhis+karuṇamasṛṇais+komalatvam+bhajante
grāvāṇas+api prakṛtisarasas+kim+punas+tādṛśas+yas+|| 95
sadyas+kṛtvā pavana vinayāt+añjalim+mūrdhni kiṃcit+
vaktavyas+asau rahasi bhavatā madgirā gauḍarājas+|
tvattas+śroṣyati+avahitamanās+sas+anuraktāṅganānām+
jāyante hi praṇayini sudhāvīcayas+vācikāni|| 96 / pārśve paścāt+api ca puratas+darśayan+ātmarūpam+
vyaktam+deva tvam+asi jagatām+īśvaras+śārṅgapāṇis+|
tat+mām+bhaktipravaṇamanasam+na+anugṛhṇāsi kasmāt+
kāyavyūham+racayitum+alam+na+aparas+kaiṭabhāres+|| 97
saudhotsaṅge mukulitadṛśam+tatsakhīnām+purastāt+
mām+āsādya tvam+ayam+akṛthās+gocare yat+na vācām|
tat+kurvīthās+subhaga na satām+garhaṇīyā yathā syām+
kanyām+loke na khalu sudhiyas+dūṣayitvā tyajanti|| 98
vṛtte gaurīpariṇayavidhau pīvaraprītibhājā
sṛṣṭasya+iva tripurajayinā puṣpaketis+navasya| / rājan+astu praṇayacaturas+dūratas+premabandhas+
puṇyena syām+tava caraṇayos+kena saṃvāhane+api|| 99 / saṃdeśas+ayam+manasi nihitas+kaccit+āyuṣmatā me
kim+vā bhūyas+tvayi viracitais+aṅga bhikṣāprakārais+|
pārārthyaikapravaṇamanasas+tvadvidhās+bāṣpamiśrān+
āpannānām+na khalu bahuśas+kākuvādān+sahante|| 100
dantivyūham+kanakalatikām+cāmaram+haimadaṇḍam+
yas+gauḍendrāt+alabhata kavikṣmābhṛtām+cakravartī|
śrīdhoyīkas+sakalarasikaprītihetos+manasvī
kāvyam+sārasvatam+iva mahāmantram+etat+jagāda|| 101 / goṣṭhībandhas+sakalakavibhis+vāci vaidarbharītis+
vāsas+gaṅgāparisarabhuvi snigdhabhogyā vibhūtis+|
satsu snehas+sadasi kavitācāryakam+bhūbhujām+me
bhaktis+lakṣmīpaticaraṇayos+astu janmāntare+api|| 102
yāvat+śambhus+vahati girijāsaṃvibhaktam+śarīram+
yāvat+jaitram+kalayati dhanus+kausumam+puṣpaketus+|
yāvat+rādhāramaṇataruṇīkelisākṣī kadambas+
tāvat+jīyāt+kavinarapates+eṣa vācām+vilāsas+|| 103
kīrtis+labdhā sadasi viduṣām+śītalakṣoṇipālās+
vāksaṃdarbhās+katicit+amṛtasyandinas+nirmitās+ca|
tīre samprati+amarasaritas+kva+api śailopakaṇṭhe